PKEE - Cele

Cele

Program działania i zadania dla Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej

na rok 2011 – 2012

Polska Prezydencja – Postulaty.

W programie planowanych na 2011 rok zadań zostały przede wszystkim uwzględnione tematy wynikające z objęcia przez Polskę Przewodnictwa w Radzie Unii Europejskiej. Co sześć miesięcy kolejne państwo członkowskie Unii Europejskiej sprawuje Prezydencję - przewodniczy pracom Rady Unii Europejskiej. W tym czasie państwo sprawujące Prezydencję staje się gospodarzem większości unijnych wydarzeń i gra kluczową rolę na wszystkich polach aktywności Unii Europejskiej. Jest odpowiedzialne za organizację spotkań UE, nadaje kierunek polityczny Unii, dba o jej rozwój, integrację oraz bezpieczeństwo. Pierwszego lipca 2011 roku Polska obejmuje Przewodnictwo w Radzie Unii Europejskiej. Zadania jakie stoją przed PKEE w 2011 roku to merytoryczne reprezentowanie branży tak aby po objęciu Prezydencji posiadać projekty korzystnych dla nas rozwiązań. Jest to dobry moment na wytyczenie w unijnej polityce energetycznej, które przy wyznaczaniu kolejnych celów uwzględniałyby specyfikę poszczególnych państw i ich rzeczywiste możliwości oraz sprawiedliwie dzieliły obciążenia i korzyści ze wspólnie podejmowanych działań. Poniżej przedstawione propozycje Komitetów Studiów są wskazaniem na takie rozwiązania. Wpisują się w cele dotychczasowej unijnej polityki energetycznej oraz są zgodne z priorytetami rządu przyjętymi na okres naszej Prezydencji.

Przedstawione poniżej zagadnienia pokrywają się z zaakceptowanymi przez Radę Ministrów w dniu 15 marca 2011 roku priorytetami polskiej Prezydencji, a w szczególności z punktem „Bezpieczna Europa”. Podstawowym zadaniem będzie wzmocnienie zarządzania gospodarczego w UE. Ze względu na prace nad nową strategią energetyczną na najbliższe lata, potrzebne jest przeanalizowanie stanu zewnętrznej polityki energetycznej UE i wypracowanie rozwiązań, które je wzmocnią. Pozycja Unii wobec głównych producentów, konsumentów i państw tranzytowych surowców energetycznych może być zdecydowanie silniejsza, jeśli podjęte zostaną aktywne działania pozwalające na sprawniejsze funkcjonowanie UE w międzynarodowym środowisku energetycznym, co przełoży się na znaczne oszczędności i lepsze warunki rozwoju gospodarczego. Polska Prezydencja powinna przeprowadzić analizę aktualnego stanu zewnętrznej polityki energetycznej UE oraz przyspieszyć prace nad nowa strategią energetyczną na najbliższą dekadę.

Poniżej przedstawiono propozycje postulatów PKEE do podjęcia przez polską Prezydencję w obszarach polityki energetycznej zgodnej z punktem „Bezpieczna Europa”: ochrony klimatu, rynku wewnętrznego oraz bezpieczeństwa dostaw.

Klimat – postulaty Polskiej Prezydencji

Derogacja od obowiązku zakupu uprawnień na aukcjach w latach 2013-2020 przez polską elektroenergetykę.

Istnieje potrzeba uzgodnień z Komisją Europejską w celu umożliwienia skorzystania z derogacji przez realizowane obecnie w Polsce projekty inwestycyjne w zakresie wytwarzania energii elektrycznej.

Umożliwienie wprowadzenia do Krajowego Planu Inwestycyjnego nowych mocy wytwórczych opartych na węglu.

W kontekście derogacji najważniejszymi problemami wymagającymi dalszych uzgodnień podczas polskiej Prezydencji są kwestie:

- ograniczenie skorzystania z derogacji do istniejących instalacji - pomimo wielokrotnych uzgodnień z Komisją Europejską istnieją rozbieżności dot. ustalenia zasad kwalifikowalności fizycznie rozpoczętych inwestycji w nowe moce wytwórcze do skorzystania z derogacji.

- możliwość włączenia do Krajowego Planu Inwestycyjnego inwestycji w nowe moce wytwórcze

- kwalifikowalność nowych inwestycji na węglu do skorzystania z derogacji - na chwilę obecną nie ma pewności czy nowe moce wytwórcze oparte na węglu będą mogły zostać włączone do KPI z uwagi na niespełnienie wymogów w zakresie potrzeby dywersyfikacji struktury paliwowej.

Negocjacje w kontekście osiągnięcia porozumienia w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych;

Polska Prezydencja powinna dążyć do wypracowania stanowiska UE na konferencję COP-17, które będzie kładło nacisk na potrzebę określenia wiążących celów przez inne państwa rozwinięte w zakresie redukcji emisji mając na uwadze, że cele te powinny być porównywalne do tych już przyjętych przez UE. W przeciwnym razie, powstaje ryzyko marginalizacji UE w procesie negocjacyjnym mogące także prowadzić do przyjęcia porozumienia globalnego, które będzie pogarszało konkurencyjność gospodarki UE względem globalnych partnerów.

Bez uzyskania takiego porozumienia, Polska nie powinna również procedować nad konkretyzacją idei dekarbonizacji gospodarki UE do 2050 r., której realizacja, zgodnie z ww. konkluzjami Rady Europejskiej i późniejszymi, powinna być uwarunkowana porównywalnymi zobowiązaniami ze strony innych państw rozwiniętych.

Rozpoczęcie procesu zmieniającego dyrektywy 2004/8/WE oraz 2006/32/WE;

Nadanie impulsu pracom nad nowymi regulacjami w zakresie efektywności energetycznej przy jednoczesnym powstrzymywaniu interwencji na rynku uprawnień do emisji mających na celu zwiększenie ich ceny.

Polska Prezydencja powinna dążyć do przyspieszenia prac związanych z wdrożeniem dyrektywy efektywnościowej. Efektem tych działań będzie także zwiększenie konkurencyjności gospodarki UE z uwagi na niższe koszty CO₂ w sytuacji, gdy zabraknie porównywalnych zobowiązań ze strony globalnych partnerów. Wdrożenie dyrektywy w proponowanym przez Komisję kształcie powinno bowiem doprowadzić do zmniejszenia popytu na uprawnienia do emisji, a w efekcie do obniżenia kosztów wytwarzania energii elektrycznej.

Kluczowe będzie powstrzymanie obecnych tendencji w KE do „odstawienia” z rynku (tzw. set-aside) ekwiwalentu zaoszczędzonych uprawnień (ok. 500 mln) w celu sztucznego podniesienia ich ceny, aby zniwelować wpływ zmniejszonego popytu na uprawnienia w sytuacji wypełnienia celu 20% poprawy efektywności energetycznej.

Polityka klimatyczno-energetycznej w UE po 2020 r.

Problem dekarbonizacji gospodarki UE do 2050 r. powinien być powstrzymany do czasu uzgodnienia satysfakcjonującego porozumienia globalnego w zakresie ochrony klimatu i komercjalizacji technologii niskoemisyjnych.

Polska Prezydencja powinna podkreślać, że dodatkowe zobowiązania UE powinny być uwarunkowane porównywalnymi zobowiązaniami ze strony innych gospodarek światowych w celu utrzymania konkurencyjności gospodarki UE.

W celu zachowania bezpieczeństwa energetycznego i optymalizacji kosztowej procesu ograniczenia emisji, UE powinna stworzyć swoją optymalną strukturę paliwową (EU energy mix), która będzie maksymalizować wykorzystanie rodzimych zasobów paliw i uwzględniać uwarunkowania geograficzne (tj. rozwój paliw kopalnych tam gdzie są ich zasoby, OZE gdzie są do tego odpowiednie warunki naturalne).

Bezpieczeństwo dostaw – postulaty Polskiej Prezydencji

Zapewnienie zharmonizowanego rozwoju infrastruktury energetycznej w państwach członkowskich oraz połączeń z krajami trzecimi, w celu zapewnienia nieprzerwanych dostaw energii w ramach wspólnego rynku

Poparcie UE dla rozwoju energetyki jądrowej jako bezpiecznej technologii niskoemisyjnej;

Dążenie do niezależności energetycznej Europy poprzez promowanie zużycia energii pochodzącej z własnej bazy surowcowej oraz ponowne rozważenie znaczenia paliw kopalnych, jako tanich i bezpiecznych źródeł energii.

Wprowadzenie mechanizmów wspomagających właściwe planowanie oraz rozwój sieci przesyłowej krajów członkowskich i połączeń transgranicznych w celu przygotowania się do połączenia rynków. Niezbędna jest współpraca i koordynacja operatorów na poziomie europejskim.

Dofinansowanie budowy nowych połączeń energetycznych dla przesyłu energii elektrycznej i gazu w celu usprawnienia jej pracy oraz zapewnienia konkurencyjnych dostaw dla odbiorców.

Jednoznaczne określenie wymagań wobec operatorów systemów, różnych na poziomie sieci przesyłowej i dystrybucyjnej, ze szczególnym uwzględnieniem warunków certyfikacji kandydatów na operatorów systemów przesyłowych z krajów członkowskich i krajów trzecich.

Sprawna realizacja planowanych przez operatorów inwestycji przesyłowych w celu zwiększenia rzeczywistego potencjału wymiany transgranicznej, w szczególności opracowanie systemu wsparcia z budżetu UE oraz stworzenie transparentnych warunków regulacyjnych umożliwiających realizację inwestycji przesyłowych przez firmy komercyjne.

Rynek – postulaty Polskiej Prezydencji

Najważniejszymi kwestiami do podjęcia przez polską Prezydencję w kontekście budowy wspólnego rynku powinny być:

Postępująca integracja rynków energii elektrycznej i gazu ziemnego;
Intensyfikacja prac nad rozbudową zdolności importu i magazynowania skroplonego gazu ziemnego (LNG).
Należy wspierać rozbudowę połączeń transgranicznych których głównym celem jest dywersyfikacja źródeł zaopatrzenia w gaz.

Świadomy udział konsumentów w realizacji polityki energetyczno-klimatycznej w UE.

Stworzenie stabilnych regulacji wspierających rozwój energetyki odnawialnej, mając na uwadze ich efektywność kosztową oraz minimalizację obciążeń dla odbiorców, unikając jednocześnie zniekształcenia mechanizmów rynkowych.

Obszary działania Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej wynikające z kontynuacji „Projektu 2050”

W programie planowanych na 2011 rok zadań zostały uwzględnione potrzeby kontynuowania programów działań rozpoczętych w poprzednich latach funkcjonowania Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej. W szczególności istotne będzie kontynuowanie prac dotyczących oszacowania skutków realizacji celów „Projektu 2050” dla polskiego sektora elektroenergetycznego. Na przełomie 2009 i 2010 roku decyzją Rady Zarządzającej PKEE zostało przekazane do realizacji zlecenie pt. „Ocena skutków ustanowienia celów głębokiej redukcji emisji gazów cieplarnianych w UE do roku 2050, ze szczególnym uwzględnieniem skutków dekarbonizacji produkcji energii elektrycznej dla Polski”. Od początku prac nad przedmiotowym ”Projektem 2050”, pojawiały się wątpliwości, które nie zostały wyjaśnione wraz z ogłoszeniem końcowych rezultatów. PKEE zwróciło uwagę, iż w wyznaczeniu ambitnych celów redukcji emisji pominięto kwestię kosztów, jakie będą musiały zostać poniesione przez poszczególne państwa UE, aby przystosować własny sektor energetyczny do nowych wymagań. Nie ma również odniesienia wydatków do poziomu PKB na mieszkańca danego kraju. Nie wiadomo zatem jak rygorystyczne obostrzenia emisyjne wpłyną na rozwój gospodarczy poszczególnych państw członkowskich. W „Projekcie 2050” posłużono się danymi wykorzystywanymi przez Komisję Europejską w zakresie ścieżki wzrostu PKB w poszczególnych krajach. PKEE uważa, iż sporo wątpliwości dostarczają również nowe technologie. W „Raporcie 2050” przyjęto, że zostaną one stosunkowo szybko wprowadzone na skalę przemysłową, choć dotychczasowa praktyka na to nie wskazuje. Najwięcej kontrowersji związanych jest z technologią wychwytywania i składowania dwutlenku węgla (CCS). Elektrownie wyposażone w instalacje CCS, poprzez zastąpienie starych jednostek spalania, mają być ratunkiem dla energetyki węglowej, jednakże jak dotąd technologia ta znajduje się w fazie wczesnej demonstracji, ponadto wciąż trwają dyskusje na temat bezpieczeństwa składowania dużych ilości CO2 pod ziemią, a wiele niejasności dotyczy również ich ekonomicznej opłacalności. Dodatkowo, aby zaplanowane cele obniżenia emisji mogły zostać zrealizowane, w założeniach do obliczeń przyjęto, że głębokie redukcje osiągane będą dzięki ogromnej poprawie efektywności energetycznej.

Decyzją Rady Zarządzającej PKEE w wyniku wykonania opracowania „Ocena skutków ustanowienia celów głębokiej redukcji emisji gazów cieplarnianych w UE do roku 2050, ze szczególnym uwzględnieniem skutków dekarbonizacji produkcji energii elektrycznej dla Polski” otrzymała dane oceniające bezpośrednie skutki dla Polski przyjęcia dla całej UE celu 75-80% redukcji emisji dwutlenku węgla do roku 2050. Odpowiadają one propozycjom formułowanym i negocjowanym na Konferencji w Kopenhadze w 2009 r. W obliczeniach zastosowano ten sam zestaw modeli jak przy opracowaniu Raportu 2030. W analizach przebadano skutki trzech wariantów polityki klimatycznej, w trzech scenariuszach popytowych. Scenariusz Referencyjny zakłada kontynuację obecnej polityki w zakresie użytkowania energii, scenariusz Transportowy uwzględnia przyspieszony rozwój transportu elektrycznego, natomiast Efektywny - rozwój transportu elektrycznego, wraz z aktywną polityką efektywności energetycznej. Polityka Liberalna oznacza zerowe koszty emisji CO2, Kontynuacji - koszty uprawnień rosnące do poziomu ok. 40 euro/t oraz Dekarbonizacji - koszty CO2 sięgające powyżej 100 euro/t w roku 2050. Zastosowany układ obliczeń dał możliwość osobnej oceny skutków wdrożenia wymagań w zakresie OZE (odnawialne źródła energii) oraz kolejnych działań związanych z redukcją emisji CO2.

Wzrost cen energii jest przewidywany nawet w wariantach liberalnej polityki klimatycznej – jako skutek oczekiwanego wzrostu cen paliw i konieczności wymiany istniejących elektrowni na nowe. Przy założonym, dość wysokim wzroście cen węgla do roku 2025, ceny energii elektrycznej w tych wariantach dochodzą do poziomu ok. 280 zł/MWh i na tym poziomie się stabilizują.

Wdrożenie polityki dekarbonizacji spowoduje dalszy wzrost cen, które w roku 2020 przekroczą poziom 330 zł/MWh i będą nadal rosły, sięgając 480 zł/MWh w roku 2050.

W wyniku raportu uzyskano dane pozwalające stwierdzić, iż w efekcie polityki dekarbonizacji ceny energii elektrycznej po roku 2020 będą 3 - 4 krotnie wyższe od cen z roku 2005.

Polski Komitet Energii Elektrycznej powinien w 2011 roku kontynuować prace polegające na aktualizacji otrzymanych wyników do celów, które zaproponowanych w „Mapie Drogowej 2050” będącej unijną długoterminową strategią energetyczno-klimatyczną oraz propagowaniu wiedzy wynikającej z opracowanego ww. raportu zarówno w Polsce wśród członków administracji rządowej, w instytucjach unijnych, jak i w krajach członkowskich UE celem skorygowania unijnych propozycji zanim zostaną oficjalnie przyjęte w listopadzie 2011roku.

Zadania Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej z zakresu współpracy ze strukturami EURELECTRIC

Jednym z celów powstania Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej była możliwość pracy w strukturach Eurelectric. W 2011 roku PKEE kontynuować będzie prace w Eurelectric, co stworzy realny dostęp do informacji o proponowanych i przewidywanych zmianach w unijnych regulacjach już na etapie przygotowawczym – analiz, modelowana i konsultacji w branży energetycznej. Umożliwi to nam reagowanie i wpływanie na niekorzystne zmiany po dokonaniu krajowych konsultacji środowiskowych, a w ostateczności może dać nam szanse na wynegocjowanie okresów przejściowych i dostosowawczych.

Należy w 2011 roku doprowadzić do bardziej przejrzystego sposobu wymiany informacji. Od przedstawicieli PKEE w Grupach Roboczych w Eurelectricu, Biuro PKEE będzie wymagać sporządzenia notatki w terminie dwóch tygodni w celu udostępnienia jej pozostałym Członkom tak aby informacje były powszechnie dostępne dla Członków Wspierających.

Zadania Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej z zakresu prawnego – kontynuacja zadań z roku 2010 i działania w roku 2011

Instytucjonalizacja analiz prawa Unijnego i wpływanie na ostateczna formę dokumentów strategicznych i ustawodawczych przy włączeniu maksymalnej liczby firm branży, których przedstawiciele pracować będą w komitetach problemowych.

Udział w pracach w zakresie implementacji zapisów nowego ustawodawstwa Unijnego, w tym Pakietu Klimatycznego do prawodawstwa krajowego. Problem sposobu wykorzystania potencjalnych możliwości, jakie Polska wynegocjowała w obszarze między innymi „fizycznie zainicjowanych” projektów i zapewnienie możliwości rzeczywistego wykorzystania środków pochodzących z ETS na inwestycje w polskiej elektroenergetyce. Muszą zostać ustalone zasady na jakich będą przydzielane uprawnienia do emisji C02 i zatwierdzona lista inwestycji, które dostaną darmowe uprawnienia, co jest kluczowe dla procesu powstawania nowych inwestycji.

Analizy, zmiany prawa i implementacja skutecznego rozdzielenia regulowanych działalności związanych z przesyłem i dystrybucją energii elektrycznej, od innych działań na rynku konkurencyjnym, w szczególności wytwarzania energii elektrycznej i handlu.

Analiza problematyki przekroczenia zobowiązań z Traktatu Akcesyjnego w zakresie ograniczenia emisji

Zadania Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej z zakresu współpracy z administracją rządową i innymi stowarzyszeniami branżowymi – kontynuacja zadań i działania w roku 2011

PKEE kontynuować będzie współpracę z organami rządowymi i parlamentarnymi oraz ośrodkami naukowymi. Reprezentowane będą interesy członków PKEE wobec organów administracji publicznej, innych stowarzyszeń oraz podmiotów uczestniczących w rynku energii. Polski Komitet Energii Elektrycznej będzie przedstawiał swoje opinie w zakresie projektów ustaw i ich zamian (w tym w nowelizowanej ustawie Prawo Energetyczne) i opracowywaniu stanowiska polskiego Rządu w stosunku do instytucji zewnętrznych, głownie unijnych.
PKEE będzie wzorem lat ubiegłych korzystał z pomocy firm doradczych.
Kontynuowana będzie współpraca z Towarzystwami Gospodarczymi: TGPE, PTEZ, PTPiREE, TOE, która wpłynie na wzmocnienie prac Komitetów Studiów PKEE: Wytwarzanie, Sieci, Rynek.
4. Prowadzone będą działania promocyjne Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej. Realizacja tego zadania oparta będzie na organizowaniu konferencji, publikacji swoich stanowisk w środkach masowego przekazu. Wzorem lat ubiegłych PKEE zorganizuje konferencję na przełomie października i listopada.

Kierunkowy program działania przygotowany przez

Komitet Sieci PKEE

Czynny udział przedstawicieli KS PKEE w procesie opracowywania nowego modelu rynku energii elektrycznej w Polsce sterowanego przez Zespół Doradczy ds. zmian funkcjonowania rynku energii elektrycznej a w szczególności w zagadnieniach:

przygotowania koniecznych zmian prawnych związanych z wprowadzeniem nowego modelu rynku,
przygotowania nowego systemu taryf,
integracji modelu planowanego do wprowadzenia w Polsce z rynkiem europejskim,
prezentacji nowego modelu rynku w ramach Eurelectric.

Udział w pracach nad wdrożeniem w Polsce technologii smart grid i smart metering poprzez monitorowanie i zgłaszanie uwag do:

koncepcji rynku opomiarowana w Polsce,
proponowanych mechanizmów zarzadzania popytem,
proponowanych mechanizmów finansowego wsparcia operatorów systemów elektroenergetycznych w procesach wdrażania smart grid i smart metering,
programów badania reakcji odbiorców na proponowane rozwiązania zarzadzania strona popytową.

Działania na rzecz porozumienia pomiędzy operatorami systemów sieciowych w sprawie budowy jednolitego systemu radiowej łączności dyspozytorskiej na terenie Polski:

analiza porównawcza technologii radiowych sieci dyspozytorskich możliwych do wykorzystania w sektorze energetycznym w tym: kopalnie odkrywkowe, wytwarzanie, przesył i rozdział energii elektrycznej,
ocena efektywności ekonomicznej wybranych technologii radiowych dla Energetyki.

Reforma krajowych mechanizmów funkcjonowania systemu elektroenergetycznego w warunkach rynkowych.

Zapewnienie bezpiecznych oraz efektywnych ekonomicznie dostaw energii elektrycznej do odbiorców jest od wielu lat jednym z priorytetowych celów Unii Europejskiej oraz jej poszczególnych krajów. W ramach prowadzonych w tym zakresie prac coraz większą uwagę przykłada się do odzwierciedlenia w zasadach rynku technicznych aspektów funkcjonowania systemu elektroenergetycznego.

Potrzeba zapewnienia spójności pomiędzy regułami handlu oraz prawami fizyki została dostrzeżona w Polsce już wiele lat temu. Efektem kilkuletnich działań jest zainicjowana przez Ministerstwo Gospodarki w 2010 roku reforma rynku energii elektrycznej. Opiera się ona na lokalizacyjnym modelu rynku energii elektrycznej zapewniającym reprezentację zasobów systemu oraz wycenę poszczególnych towarów i usług adekwatną do struktury systemu elektroenergetycznego oraz warunków jego pracy. Projektowany model jest dodatkowo wzbogacony o rynek zdolności wytwórczych, którego celem jest zapewnienie racjonalnego rozwoju źródeł wytwórczych. Dzięki takiemu podejściu będzie możliwe: optymalne - w sensie bezpieczeństwa oraz kosztów - wykorzystywanie istniejących źródeł wytwórczych oraz sieci elektroenergetycznych do realizacji bieżących dostaw energii elektrycznej do odbiorców, rozwój źródeł wytwórczych oraz sieci elektroenergetycznych w sposób najbardziej efektywny z punktu widzenia zaspokojenia przyszłych potrzeb odbiorców.

Projektowane rozwiązania są pierwszymi tego typu w Europie. Pozwalają one na kompleksowe uwzględnienie najistotniejszych obecnie wyzwań z zakresu bezpieczeństwa oraz efektywności funkcjonowania systemu elektroenergetycznego. Ich implementacja w warunkach krajowych może stanowić podstawę do wykorzystania tego typu podejścia na szerszą skalę.

Smart Grid (Inteligentna Sieć Elektroenergetyczna) jako technologiczna rewolucja umożliwiająca zwiększenie niezawodności i efektywności zaopatrzenia w energię elektryczną oraz otwierająca drogę do wykorzystania rozproszonych źródeł wytwórczych małej mocy (mikrogenerancja) oraz magazynów energii elektrycznej. Drogą do wdrożenia technologii Smart Grid jest wdrożenie inteligentnego opomiarowania (Smart Metering).

Jako wiodące tematy w tym obszarze uznano:

Wdrożenie modelu rynku opomiarowania wraz z centralnym repozytorium danych pomiarowych drogą do zwiększenia efektywności energetycznej, rozwoju konkurencyjności rynku energii elektrycznej oraz wdrożenia programów zarządzania popytem.
Programy budowy świadomości odbiorców w zakresie efektywności energetycznej i mechanizmów zarządzania popytem niezbędnym warunkiem do uzyskania efektów w zakresie świadomego użytkowania energii.
Wdrażanie programów zarządzania popytem oraz wsparcia mikrogeneracji w środowisku inteligentnego opomiarowania przy świadomych odbiorcach energii elektrycznej alternatywą do budowania wielkoskalowych źródeł wytwórczych i sposobem na ograniczanie emisji gazów cieplarnianych.

Łączność radiowa dla sektora energetycznego z funkcją transmisji głosu oraz danych (np. – odczyty liczników) - działanie 1.9 pkt. 5 Polityki Energetycznej – analiza i rekomendacje systemu optymalnego technicznie i ekonomicznie.

Kierunkowy program działania przygotowany przez

Komitet Rynek PKEE

Zakłada się pełną zbieżność obszarów prac KR PKEE z tematyką określoną w dokumentach w 2010 roku, będących kontynuacją prawa KR PKEE z lat poprzednich, oraz włączanie się Komitetu Rynek PKEE w sprawy bieżące będące w obszarze tematycznym prac Komitetu.

Obszary działania Komitetu Rynek PKEE które będą kontynuowane w 2011 roku.

W 2010 roku działalność KR PKEE koncentrowała się na następujących obszarach zagadnień:

a) zmiany regulacji prawnych, w tym:

projekty zmian ustawy – Prawo energetyczne;
projekty aktów wykonawczych – rozporządzeń do ustawy – Prawo energetyczne;
projekt ustawy o efektywności energetycznej – ustawa przyjęta przez Sejm RP 15 kwietnia 2011 roku;
zmiany w Instrukcji Ruchu i Eksploatacji Sieci Przesyłowej PSE Operator SA oraz zmiany w Instrukcjach Ruchu i Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnych;

b) monitoring realizacji zadań określonych w Polityce energetycznej Polski do 2030 roku;

c) zmiany w zakresie kształtowania modeli rynków energii w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem wcześniejszych prac PKEE;

d) rozwiązania w zakresie praktycznej implementacji zasady dostępu stron trzecich do sieci (TPA);

e) rozwiązania dotyczące obrotu prawami majątkowymi wynikającymi ze świadectw pochodzenia (OZE) oraz świadectw pochodzenia z kogeneracji CHP oraz świadectwami efektywności energetycznej - monitoring sytuacji;

f) rozwiązania zmierzające do pełnego uwolnienia rynku energii elektrycznej (rezygnacji z obowiązku zatwierdzania taryf przez Prezesa URE w grupie gospodarstw domowych);

g) zmiany cen energii elektrycznej oraz ich wpływ na sytuację poszczególnych uczestników rynku energii elektrycznej, w tym także odbiorców energochłonnych.

W szczególności w 2011 roku prace KR PKEE będę obejmować:

dalszy monitoring wdrożenia ustawy z dnia 8 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz o zmianie niektórych innych ustaw, a także prac nad zmianami ustawy, które są przedmiotem dyskusji w 2011 roku (w tym druki sejmowe 3237, 3794 oraz 4241);
udział przedstawicieli KR PKEE oraz włączanie się w prace dot. nowelizacji i opracowania nowych aktów wykonawczych do ustawy;
realizację oraz czynne włączanie się w działania wykonawcze określone w Polityce energetycznej Polski do 2030, w tym w szczególności w jej załączniku nr 3;
monitoring i czynny udział przedstawicieli KR PKEE w procesie opracowywania nowego modelu rynku energii elektrycznej w Polsce, w ramach prac powołanego przez Ministra Gospodarki p. Waldemara Pawlaka Zespołu Doradczego ds. zmian funkcjonowania rynku energii elektrycznej;
monitoring wejścia w życie ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 roku o efektywności energetycznej.
Udział i inicjowanie w obszarze tematyki tzw. wymiany międzysystemowej prac (także w ramach wdrożenia ww. rozporządzenia nr 714/2009) zmierzających do rozbudowy mocy transgranicznych pomiędzy poszczególnymi państwami Unii Europejskiej;
monitoring i czynny udział przedstawicieli KR PKEE w procesie opracowywania zasad wdrożenia inteligentnego opomiarowania na rynku energii elektrycznej w Polsce, w ramach prac powołanego przez Ministra Gospodarki Zespołu;
udział w pracach zmierzających do uregulowanie kwestii tzw. „odbiorców wrażliwych” – opiniowanie założeń do zmian ustaw w tym zakresie;
monitoring zasad alokacji mocy transgranicznych wymiany między-systemowej – kontynuacja działań, udział w dyskusjach oraz opiniowanie nowych zasad wymiany międzysystemowej na lata następne, ze szczególnym uwzględnieniem metodologii opartej o market coupling.

Kierunkowy program działania przygotowany przez

Komitet Wytwarzanie PKEE

Raport EnergSys „Ocena skutków ustanowienia celów głębokiej redukcji emisji gazów cieplarnianych w UE do roku 2050, ze szczególnym uwzględnieniem skutków dekarbonizacji produkcji energii elektrycznej dla Polski”. Opracowanie miało na celu przedstawienie skutków znacznego zaostrzenia limitów emisji gazów cieplarnianych i znacznego wzrostu cen uprawnień emisyjnych dla polskiego sektora elektroenergetycznego oraz dla całego systemu energetycznego.

Zakres oceny objął m.in. zmianę struktur technologicznych i paliwowych, poziomu emisji CO2 oraz kosztów wytwarzania energii. Ocena dokonywana jest poprzez porównanie skutków strategii inwestycyjnych zoptymalizowanych w ramach zestawu odmiennych rozpatrywanych polityk energetycznych i klimatycznych.

Opracowanie przeznaczone jest do wykorzystania przez sektor elektroenergetyczny w Polsce, a szczególnie przez Polski Komitet Energii Elektrycznej (PKEE) i jego członków:

- do rozmów na forum międzynarodowym, w tym do opiniowania opracowania Eurelectric i formułowanych na jego podstawie wniosków oraz jako podstawa do formułowania stanowiska strony polskiej;

- jako materiał podejmujący próbę rozpoznania przyszłości elektroenergetyki w dłuższym niż dotychczas horyzoncie czasowym, i przy znacznie bardziej drastycznych ograniczeniach emisji CO2 - wspomagający prace nad strategiami rozwoju przedsiębiorstw.

W świetle zgłoszonej przez Komisję Europejską propozycji unijnej długoterminowej polityki klimatyczno-energetycznej w postaci „Mapy Drogowej 2050” wydaje się koniecznym kontynuowanie wspomnianych wyżej działań celem oszacowania skutków tej propozycji na polską gospodarkę.

Opracowanie zrealizowane we współpracy np. z firmą EnergSys mogłoby być tutaj doskonałym materiałem wyjściowym.

Nowa, zgłoszona 22 czerwca 2011 r. propozycja dyrektywy o efektywności energetycznej, która ma zastąpić także dyrektywę o Kogeneracji. Ze względu na głębokość proponowanych nowych regulacji, wymagających między innymi aby nowobudowane bądź modernizowane bloki w elektrowniach konwencjonalnych miały możliwość pracy w skojarzeniu niezbędnym wydaje się przygotowanie opracowania szacującego konsekwencję i koszty tego typu działań dla polskiego sektora elektroenergetycznego oraz polskiej gospodarki. Kierunek ten winien mieć priorytetowe znaczenie ze względu na jego wpływ na potencjalne kierunki możliwych inwestycji w sektorze, i znaczące zmiany warunków jego funkcjonowania.

Dyrektywa IED – kontynuacja.

Dyrektywa IED jest nowelizacją dyrektywy IPPC (Integrated Pollution Prevension and Control oznaczonej jako Directive 2008/1/EC) i zastępuje dotychczasowe 7 dyrektyw z zakresu zanieczyszczeń przemysłowych i integrująca zagadnienia zapobiegania emisjom, udzielania zezwoleń, kodyfikowania limitów, monitoring. Obecnie trwają prace nad implementacją tego dokumentu do polskiego prawa. Ponieważ wprowadzone dyrektywą zmiany bardzo silnie dotkną polski sektor energetyczny opierający się w przeważającej części na wykorzystywaniu węgla kamiennego i brunatnego konieczne jest aktywne uczestnictwo we wspomnianych pracach, aby możliwie jak najszerzej wykorzystać możliwości takiego sformułowania treści polskich regulacji, aby w jak najszerszym stopniu uwzględniały sytuację naszego sektora. Warto dodać, że wśród integrowanych w nowej dyrektywie IED regulacji jest także dyrektywa LCP (large combustion plants).

BREF – monitorowanie działań.

Zasadniczy wysiłek winien być tutaj ukierunkowany na przygotowanie przy wsparciu doradcy technicznego spisu najnowocześniejszych technologii, które będzie można zastosować w praktyce w Polsce. W innym przypadku będzie nam groziło narzucenie nierealnych standardów np. opartych o instalacje badawcze i pilotażowe, których nie można rozwinąć w skali przemysłowej szczególnie w polskich warunkach. Ustanowienie niemożliwego do zastosowania w Polsce standardu BAT może doprowadzić do sytuacji stanowiących zagrożenie dla krajowego bilansu mocy, nie mówiąc o kosztach. Z tego względu nasze zaangażowanie w prace nad dokumentami BREF staje się kluczowe.

Działania w zakresie umożliwienia wykorzystania zapisów derogacyjnych wynegocjowanych przez Polskę podczas przyjmowania Pakietu Klimatycznego.

Tematy uwzględniające potrzeby Polski w czasie sprawowania naszej Prezydencji w Unii Europejskiej, Wskazywanie kierunków istotnych z punktu widzenia polskiego sektora elektroenergetycznego, które nie kłócą się z unijną polityką energetyczno – klimatyczną, a jednocześnie wspierają rozwiązania korzystne dla naszego kraju. Przykładem takich działań mogłoby być wspieranie tzw. europejskiego energy-mix, dającego większe możliwości poszczególnym krajom członkowskim zabezpieczenia dostaw energii z takich źródeł, które dany kraj najlepiej kontroluje (np. Francja energetyka jądrowa, Skandynawia OZE, Polska paliwa kopalne). Innym istotnym aspektem jest zapewnienie bezpieczeństwa zasilania. Chodzi tutaj o rozumienie tego pojęcia także w zakresie dostaw energii elektrycznej przy większym wykorzystaniu wewnętrznych zasobów energetycznych Unii jak również o zapewnieniu odpowiedniej ilości mocy w gorącej rezerwie dostępnych w systemie energetycznym przy zwiększonym wykorzystywaniu źródeł odnawialnych. Warto wskazywać także na potrzebę wypracowania mechanizmu sprawiedliwie dzielącego obciążenia kosztami realizacji nowej unijnej polityki energetyczno-klimatycznej poszczególnych krajów (w % PKB na głowę mieszkańca) oraz korzyściami (np. ilość i jakość nowopowstających miejsc pracy na 100000 mieszkańców). Być może warto przygotować w tym celu jakieś bardziej szczegółowe opracowanie, które mogłoby być wykorzystane przez administrację rządową.

Raport „Power Choices” – kontynuacja w zależności od działań podejmowanych przez EURELECTRIC.

„Projekt 2050” (w późniejszym okresie nazwany „Power Choices”), to dokument opracowany na zlecenie EURELECTRIC, mający za zadanie wyznaczenie drogi dojścia krajów Unii Europejskiej do niskoemisyjnej (tzw. „carbon-neutral”) energetyki w roku 2050. Przyjęta ścieżka postępowania w Raporcie 2050 ma doprowadzić do zahamowania postępującego globalnego ocieplenia przez powstrzymanie wzrostu temperatury o 2°C . Wskazano, iż od samego początku prac nad przedmiotowym dokumentem, pojawiały się wątpliwości, które nie zostały rozwiane wraz z ogłoszeniem końcowych rezultatów. PKEE zwróciło uwagę na szereg kwestii w trakcie przygotowywania dokumentu jak i po jego prezentacji: m.in w zakresie wyznaczenia ambitnych celów redukcji emisji gdzie pominięto kwestię kosztów, jakie będą musiały zostać poniesione przez poszczególne państwa UE, aby przystosować własny sektor energetyczny do nowych wymagań. Zwrócono uwagę, iż nie ma również odniesienia tych wydatków do poziomu PKB na mieszkańca danego kraju. Nie wiadomo zatem jak te rygorystyczne obostrzenia emisyjne wpłyną na rozwój gospodarczy poszczególnych państw członkowskich. W „Projekcie 2050” posłużono się danymi wykorzystywanymi przez Komisję Europejską w zakresie ścieżki wzrostu PKB w poszczególnych krajach.

Stwierdzono, iż sporo wątpliwości dostarczają również nowe technologie. W dokumencie przyjęto, że zostaną one stosunkowo szybko wprowadzone na skalę przemysłową, choć dotychczasowa praktyka na to nie wskazuje. Najwięcej kontrowersji związanych jest z technologią wychwytywania i składowania dwutlenku węgla (CCS). Elektrownie wyposażone w instalacje CCS, poprzez zastąpienie starych jednostek spalania, mają być ratunkiem dla energetyki węglowej, jednakże jak dotąd technologia ta znajduje się w fazie wczesnej demonstracji, ponadto wciąż trwają dyskusje na temat bezpieczeństwa składowania dużych ilości CO2 pod ziemią, a wiele niejasności dotyczy również ich ekonomicznej opłacalności. Dodatkowo, aby zaplanowane cele obniżenia emisji mogły zostać zrealizowane, w założeniach do obliczeń przyjęto głębokie redukcje osiągane będą dzięki ogromnej poprawie efektywności energetycznej. Trzeba jednak zaznaczyć, że znacząca poprawa w tym zakresie może, ale nie musi mieć miejsca, dlatego takie konkluzje wydają się być zbyt daleko idące. Jest to tym bardziej istotne z uwagi na brak konkretnych wyliczeń ile taka poprawa efektywności musiałoby kosztować i wskazania, kto powinien ponieść te koszty. Zadeklarowanie poparcia dla tak skonstruowanej strategii ograniczania emisji wymagałoby najpierw przedstawienia pełnych wyliczeń niezbędnych do poniesienia kosztów wraz z pokazaniem ile każdy z krajów UE musi na nią wydać w stosunku do własnego PKB. Spora niepewność pojawia się także w kwestiach zakładanej poprawy efektywności energetycznej i rzeczywistej dostępności technologii CCS, która w dłuższej perspektywie musiałaby zostać zastosowana także do instalacji gazowych i biomasowych.